واکسن فراوردهای بیولوژیکی است که با تحریک سیستم ایمنی بدن، عامل عفونی یا میکروارگانیسمهای مرتبط با آن را در آینده شناسایی و نابود میکند. واکسیناسیون عمومی در کنترل بسیاری از بیماریهای فراگیر ازجمله آبله، فلج اطفال، سرخک و کزاز مؤثر بوده و ازاینرو مورد تأکید دانش پزشکی قرار گرفته است. مقاله پیش رو که از پیامدهای تزریق واکسن سخن میگوید، در پی پاسخ به این پرسش است که «مسئولیت مدنی و کیفری در عوارض احتمالی و ناشناخته واکسن یا تزریق واکسن بیکیفیت و نیز عدم تزریق واکسن و سرایت بیماری، بر عهده چه کسی است؟». یافتههای پژوهش که با روش دادهپردازی توصیفی-تحلیلی و با گردآوری اطلاعات و دادهها از منابع کتابخانهای صورت پذیرفته است، نشان میدهد در فرضِ قصور کارکنان دولتی یا مصلحتسنجی در ارائه واکسن تأییدشده درجه دو، مسئولیت مدنی، جبران خسارت و پرداخت دیه و ارش متوجه ایشان است و در فرض تقصیر نیز مسئولیت کیفری افزوده خواهد شد. همچنین، در فرض خودداری شهروند از تزریق واکسن و بیماریپذیری، مسئولیت دولت منتفی است.
پژوهشنامه فقه اجتماعی