نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری، حقوق خصوصی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران
چکیده
مبارزه با فساد یکی از اساسیترین خواستههای مردم از حاکمیت است. در این خصوص، مسئله کشف و پیشگیری از فساد حائز اهمیت بوده و تا حد زیادی به ضرورتهای اجتماعی، فرهنگی و ...، ارتباط دارد. با اینکه دیدگاه رایج در بین سیاستگذاران، تمایل به نظارت متمرکز است. لکن، عدم امکان حضور بازرسان در تمام موقعیتهای مستلزم نظارت موجب شده است این روش کارایی لازم را نداشته باشد. در سایر نظامهای حقوقی از جمله آمریکا، ادبیاتی تحت عنوان «سوتزنی» شکل گرفته است که در آن ناظران عمومی صدای سازمان در حال انحراف را به گوش مسئولان رسانده و در عوض پاداش دریافت میکنند. از همین رو، موضوع سوتزنی به یکی از راهبردهای اصلی تقنین و سیاستگذاری تبدیل شده است. یافتهها نشان داد بهرغم آنکه قانونگذار در ایران از این ابزار استفاده مینماید. لکن، ادبیات منسجمی در این خصوص شکل نگرفته و در برخی موارد با معرفی سوت زنان بهعنوان مخبر، موجب عدم تمایل عمومی به آن نیز گردیده است. در این مقاله که روش استنتاج در آن تحلیلی- توصیفی است، مبانی مشروعیت و ماهیت سوتزنی در فقه امامیه، حقوق ایران، و با نگاهی اجمالی به آمریکا بررسی شده است.
کلیدواژهها