تبیین قاعده «حرمت اخلال در نظام اجتماعی» و مطالعه فقهی تأثیرشناختیِ آن بر معاملات رمزارزها

Articles in Press

Document Type : Original Article

Authors
javad soltani fard 1
ahmad mohammadi 2
1 دانشگاه شهید مطهری(ره) - تهران
2 دانش آموخته دکتری پژوهشکده امام خمینی - تهران
10.30497/sj.2025.245503.1330
Abstract
تعابیر «حرمت اخلال در نظام اجتماعی» و «وجوب حفظ نظام اجتماعی» دو روی یک سکه به شمار رفته و ناظر به یکی از قواعد اصطیادی و البته نانوشته اما پرکاربرد در حوزه فقه اجتماعی هستند که در میان کتاب‌های قواعد فقه عنوان خاص نیافته و در چند سال اخیر به‌عنوان قاعده‌ای برگرفته از حکم قطعی عقل مطرح‌ شده‌اند؛ هرچند که مفاد آن در شرع نیز مورد تأیید قرارگرفته است. ازآنجاکه نظام‌مندی لازمه اجتماعی زیستن است، بر اساس این قاعده آنچه موجب از بین رفتن یا حتی صدمه دیدن نظام اجتماعی مردم به‌طور محسوس و بارز می‌شود، ممنوع است. ازآنجاکه برهم زدن نظام اقتصادی موجب اختلال در نظام اجتماع می‌شود، پرسش این تحقیق آن است که آیا معاملات رمزارزها– که یکی از پدیده‌های نوظهور و مورد اقبال در حوزه اقتصاد و تحولی در روابط مالی جامعه است- می‌تواند چنین اختلالی را نسبت به نظام کشور ایران در پی داشته باشد یا خیر؟ بررسی‌ها با روش توصیفی-تحلیلی نشان داد ایجاد این اختلال توسط رمزارزها بیشتر در حوزه اقتصادی و عمدتاً از طریق خروج ارز از کشور، تغییر حجم پول در نظام اقتصادی، پول‌شویی و فرار مالیاتی ممکن است اتفاق افتد که این امور با مدیریت درست و کاربست راهکارهایی که بعضاً در مقاله حاضر آورده شده می‌تواند حداقل آسیب را به نظام معیشت مسلمانان وارد نماید و مزایای فراوانی را با خود همراه داشته باشد لذا لازم است کارگروهی متشکل از متخصصان امر برای سیاستگذاری و پی‌ریزی ساختارهای لازم برای ایجاد رمزارز ملی و کم کردن نقش بانک‌ها در کشور ایجاد شود.
Keywords
"
اخلال در نظام"
؛"
اختلال نظام"
حفظ نظام"
رمزارز"
؛ "
بیت کوین"
Research Letter of Social Jurisprudence (Interdisciplinary Researches in Jurisprudence/ Researches In Jurisprudence)

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 03 June 2025

  • Receive Date 30 November 2023
  • Revise Date 06 March 2025
  • Accept Date 16 September 2024